Imposante Amerikaan met weinig draaiuren

Er staan twee White 2-135 Field Boss-trekkers op kenteken in Nederland. Een van de twee staat bij Johan de Bruijn in Ouderkerk aan de Amstel. Samen met zijn zoons Frans en Sjaak heeft hij een flink aantal old- en youngtimers. Frans en Sjaak zijn echte Deutz-mannen. Johan net iets minder. Die heeft meer met Amerikaanse trekkers. Toen hij in 2017 een keer met Frans mee ging om een Deutz te bekijken, viel zijn oog op de White. De handelaar had op weg van Frankrijk nog ruimte op de dieplader en had behalve een paar Deutzen ook de White meegenomen. Er zit nog een sticker op de motorkap van een dealer net ten zuidoosten van Parijs, maar de trekker heeft een kenteken uit het 86e arrondissement. En dat ligt een stuk verderop in het zuidwesten van Frankrijk. Over het bouwjaar van de trekker bestaat geen duidelijkheid bij De Bruijn. Ze hebben op het kenteken 1976 staan, maar het zou ook 1977 geweest kunnen zijn. De trekker heeft nog maar 1.400 draaiuren op de klok. Hij heeft meer geleden van het staan dan van het werken.
Johan: „Aan de trekker hoefden we niet veel te doen. Motorisch was hij vrij goed. Wel lekte hij wat bij de koppakking. Daarom hebben we de kop er even af gehad. We hebben er ook andere voorbanden op gezet. De oude waren gaar. Van de binnenbekleding van de cabine was niet veel meer over. Ik heb inmiddels al nieuwe bekleding. De cabine had van binnen mooie rode bekleding. Er is nog een klein stukje blijven zitten. De stoel toont nog nauwelijks slijtage. Je ziet ook aan de ribbels op de pedalen dat de trekker weinig is gebruikt.”
Zoon Frans vult aan: „Wat ik zo mooi vond, was dat we in de cilinderbussen de sporen van het honen nog terug konden vinden. Zo weinig had de motor gelopen.”
Over de nieuwe open uitlaatpijp zijn de meningen verdeeld. Pa zegt dat het is omdat de jongens het mooi vinden, de jongens zeggen dat pa er zelf mee kwam. Hoe dan ook, het geluid van de zware zescilinder is een genot om naar te luisteren.

Bijzonder schakelpatroon

Vader en zoons De Bruijn zijn echte techneuten en draaien hun hand niet om voor een sleutelklusje. De liefde van vooral Frans en Sjaak voor Deutz is gekomen via het loonbedrijf van een broer van hun vader. Dat bedrijf werkte met Deutz-trekkers en de jongens liepen van jongs af aan al rond tussen de trekkers die er van waren overgebleven. Want het bedrijf stopte door omstandigheden al voor de jongens geboren waren. Johan is nog wel korte tijd loonwerker geweest met een andere broer, maar dat werd geen succes. Tegenwoordig heeft Johan een houthandel. Sjaak werkt daar ook drie dagen in de week en daarnaast werkt hij drie dagen als monteur bij een loonwerker. Frans werkt fulltime bij een bedrijf in de groenvoorziening.
Alle drie houden ze van sleutelen. De jongens gaan ook met trekkers naar toertochten en gaan er ook graag mee naar Panningen. Pa is vooral van het sleutelen en minder van het rijden. Voor het rijden op de White is er ook wel een beetje een reden. „Het ding schakelt voor geen meter”, aldus Johan. „Je schakelt met een pook op de zijconsole. Maar hij heeft een heel ingewikkeld schakelpatroon, met versnellingen die niet handig liggen. Met die grote percelen in Amerika hoef je natuurlijk ook niet veel te schakelen. Wij hebben meestal niets achter de trekker en dankzij de drievoudige powershift kunnen we meestal wel wegrijden in de hoogste versnelling.”
Toch had de Amerikaanse fabrikant wel aan de chauffeur gedacht, want de cabine had standaard al airco en dat is voor een trekker uit de jaren zeventig niet vanzelfsprekend. Ook het verstellen van het stuur gaat op een manier die in die tijd lang niet bij alle trekkers mogelijk was. Om de hoek van het stuur te verstellen trap je een pedaaltje in. Tegenwoordig is dat heel gewoon, maar 40 jaar geleden nog niet. Je kunt daarbij ook het stuur naar je toe halen, door simpelweg op een knopje op het stuur te drukken.

Imposante verschijning

De Field Boss 2-135 is een grote en zware trekker. In de cijfercombinatie staat de twee voor tweewielaandrijving, hoewel de trekker wel vierwielaandrijving heeft. Bij White staat een 4 in het type voor de kniktrekkers, de echte Amerikaanse fourwheeldrives. De Amerikanen zijn de aangedreven voorwielen van de 2 slechts als hulp, een frontwheel assisted two wheel drive, zoals zij het zeggen. Het tweede getal staat voor het vermogen. In dit geval is dat het vermogen van de aftakas in pk’s. De trekker heeft een motorvermogen van 150 pk. Dat komt van een 7,8 liter zescilinder Hercules-motor. In 1979 kocht de White Truck Corporation de motorenbouwer Hercules, die al sinds 1915 bestond. In 1986 verkocht het Hercules weer, waarna die nog tot 1999 onder eigen naam motoren bouwde. Toch is Hercules nooit een erg bekende motorenbouwer geweest. Onder de hoge motorkap is ook ruimte voor de brandstoftank van 280 liter.
De transmissie heeft achttien versnellingen vooruit en zes achteruit. Deze geeft de trekker een maximale snelheid van 30 kilometer per uur. De trekker heeft geen snelheidsmeter op het dashboard, maar wel een diagram waarin je per versnelling en powershifttrap af kunt lezen welke snelheid je daarmee kunt rijden. Op het dashboard zitten wel een toerenteller en meters voor de stand van de brandstof, de accuspanning, de oliedruk en de temperatuur van het koelwater. Daarboven zit een rij grote controlelampen.
De trekker heeft een wielbasis van 228 centimeter en dat is niet eens zo groot. Hij weegt zonder ballast 6,7 ton en dat is wel fors. De trekker heeft een zwaar frame en ook een zware pendelconstructie van de vooras, met zowel een draaipunt voor als achter het differentieel en een subframe voor de as. De hydrauliek heeft een maximale opbrengst van 87 liter per minuut en dat is niet zo gek. Met het hefvermogen blijft de trekker standaard wel wat achter; dat is nog geen 3 ton. Maar de trekker heeft een paar hulpcilinders onder de verzwaarde hef, waarschijnlijk gemonteerd door de Franse dealer. De vanghaken op de heflatten waren in de jaren zeventig nog niet leverbaar en zijn dus later gemonteerd.

Opvolgers van de Field Boss 2-135

De Field Boss 2-135 is gebouwd van 1976 tot 1987. Daarna is hij opgevolgd door de White 140. De Field Boss 2-serie begon al met de 2-30. Deze 30 pk trekker was een in White-grijs gespoten Iseki. Er was ook een 2-60. Deze werd in Italië gebouwd door Fiat. De 2-70 werd wel in Amerika gebouwd. Deze trekker had een zescilinder White-motor. De 2-80 tot en met de 2-110 hadden zescilinders van Perkins onder de kap. Tussen de 2-110 en de 2-135 zat geen model. Boven de 2-135 zaten nog de 2-150, de 2-155 en de 2-180. De 2-155 werd maar twee jaar gebouwd, in 1975 en 1976. Hij had een 9,6 liter White-motor. Zijn opvolger, de 2-155, had 6 pk meer en een 7,6 liter White-motor. Het topmodel, de Field Boss 2-180, had een Caterpillar V8-motor met 10,4 liter inhoud, goed voor 210 pk.

Tekst en beeld: Arend Jan Blomsma